Pamene mikangano pakati pa US ndi Iran ikupitirira kukula, Strait of Hormuz—imodzi mwa njira zoyendera mphamvu ndi katundu zomwe zili ndi phindu lalikulu padziko lonse—ikukumana ndi vuto lalikulu kwambiri. Pambuyo pa ziwopsezo zaposachedwa za asilikali a US pamalo oponyera zida zankhondo za Iran ndi malo omenyera nkhondo pafupi ndi Strait of Hormuz, mtsempha wamadzi uwu, womwe uli ndi pafupifupi gawo limodzi mwa magawo asanu a malonda a mafuta padziko lonse lapansi, watsala pang'ono kuyima. Mafunde odabwitsa omwe wapanga ali kutali kwambiri ndi msika wamagetsi, akufalikira pa unyolo wovuta wapadziko lonse lapansi wopereka zinthu ku zombo, kupanga, komanso ngakhale patebulo la anthu odyera.
Kuyambira pa 19 mpaka 20 Marichi, nthawi yakomweko, ntchito zankhondo za US ku Middle East zidakwera kwambiri. Bungwe la US Central Command lidalengeza momveka bwino kuti asitikali aku US akuwononga malo omenyera nkhondo a Iran omwe akuopseza Strait of Hormuz ndi sitima zapamadzi zapafupi. Nthawi yomweyo, atolankhani aku US adavumbulutsa kuti Pentagon ikukonzekera ntchito yolimba mtima kwambiri: Gulu lankhondo la US 31st Marine Expeditionary Force la anthu pafupifupi 2,200 likuchokera ku Japan kupita ku Middle East ndi sitima yomenyera nkhondo yochokera ku Japan, yomwe ikuyembekezeka kufika mkati mwa sabata imodzi. Gululi lingagwiritsidwe ntchito kulanda Chilumba cha Kharg, malo akuluakulu otumizira mafuta osakonzedwa ku Iran, ngati njira yokakamiza Iran kutsegula Strait of Hormuz.
Nkhondoyi ikuchitika motsutsana ndi kusinthana kwamphamvu pakati pa Israeli ndi Iran. Nduna yayikulu ya Israeli, Netanyahu, yavomereza kuti ndege zaukira m'magawo a gasi aku Iran koma yati "itsatira" pempho la Purezidenti wa US Trump loti "ayimitse" kuukira kwina kwa ndege m'malo opangira magetsi. Komabe, kutenga nawo mbali mwachindunji kwa asitikali aku US kukuwonetsa kuti ngakhale atachepetsa pang'ono kuphulitsa mabomba m'malo opangira magetsi, masewera a asitikali panjira zotumizira sitima angoyamba kumene. Mtsogoleri wakale wa US Central Command, Frank McKenzie, adanena mosapita m'mbali kuti kulanda kapena kuwononga Chilumba cha Kharg kungabweretse "kuwonongeka kosasinthika" ku chuma cha Iran ndi padziko lonse lapansi. Kwa makampani oyendetsa sitima padziko lonse lapansi, momwe zinthu zilili pano pa Strait of Hormuz si "chiwopsezo chachikulu," koma "kutsekeka".
Choyamba, pali mtengo wokwera kwambiri wa inshuwaransi. Chifukwa cha ziwopsezo zomwe zimachitika kawirikawiri pa sitima zamalonda komanso kuvulala kwa ogwira ntchito panyanja, mabungwe ambiri a inshuwaransi aletsa kapena kuletsa kwambiri ntchito za inshuwaransi panjira zina zokhudzana ndi inshuwaransi. Poyankha,Globallinkyakhazikitsa mfundo zabwino zoperekera inshuwaransi yaulere. Kuti mudziwe zambiri, chonde funsaniGloballink.
Kachiwiri, kutsekedwa kwa Strait of Hormuz kumakhudza zambiri osati matanki amafuta a magalimoto okha. Katswiri wazachuma wopambana mphoto ya Nobel Joseph Stiglitz adafotokoza izi ngati "kuponya grenade" pachuma cha padziko lonse. Pa 20,Trump akukakamiza kuti 'kutsika kwa mitengo' pamene mafuta akukwera $120.
Kaya ndi chiwopsezo cha asilikali aku US cholanda zilumbazi kapena dongosolo la "malipiro" la Iran, zonsezi zikusonyeza kuti kutsegulidwanso kwa mtsempha wofunikira kwambiri wapadziko lonse lapansi wa sitima zapamadzi kuli kutali kwambiri. Mpaka kuwomberana kwa mfuti kuthe, unyolo wapadziko lonse lapansi ukhoza kupirira mwakachetechete ululu wautali wa "kutsekeka kwa mitsempha" iyi.
Nthawi yotumizira: Marichi-20-2026
